![\"\"](\"https:\/\/www.hepsiburada.com\/hayatburada\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/iStock-492986790-800x533.jpg\")
<\/p>\nEstetik ve g\u00fczellik gibi kayg\u0131lar\u0131n y\u00fczy\u0131llard\u0131r ayn\u0131 oldu\u011funu kan\u0131tlar nitelikteki \u00e7ini sanat\u0131, k\u00fclt\u00fcr ve tarihimizinin en g\u00fczide par\u00e7alar\u0131ndan biri. Fakat bu kadar k\u0131ymetli olan bir sanat ve k\u00fclt\u00fcr harman\u0131 hakk\u0131nda ne biliyoruz?<\/p>\n
T\u00fcrk sanat ve k\u00fclt\u00fcr tarihinin en \u00f6nemlilerinden biri: \u00c7ini sanat\u0131. \u0130lk \u00f6rneklerine Karahanl\u0131lar d\u00f6neminde rastlanan bu k\u0131ymetli sanat, y\u00fczy\u0131llard\u0131r orijinal formunu koruyarak yeni nesillere aktar\u0131lmaya devam ediyor. Geleneksel \u00f6zelliklerinin itinayla korundu\u011fu \u00e7ini sanat\u0131, T\u00fcrk Mimari Tarihi’nde de \u00f6nemli bir yere sahip.<\/p>\n
<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fan en eski \u00e7ini eserleri Karahanl\u0131lar d\u00f6nemine ait. Bu da \u00c7ini sanat\u0131n\u0131n en az 1000 y\u0131ll\u0131k bir tarihe sahip oldu\u011funu kan\u0131tl\u0131yor.<\/p>\n
Karahanl\u0131lar’\u0131n ard\u0131ndan Anadolu Sel\u00e7uklu ve B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu d\u00f6nemlerinde artarak kullan\u0131lmaya ba\u015flayan \u00e7ini, Osmanl\u0131 Devleti’nin d\u00f6neminin ba\u015flamas\u0131yla birlikte Anadolu’nun d\u00f6rt bir yan\u0131na mimari eserlerle ve sanat eserleriyle sirayet etti. Hem Sel\u00e7uklular d\u00f6neminde hem de Osmanl\u0131 d\u00f6neminde han, kervansaray, \u00e7e\u015fme, cami gibi \u00f6nemli eserlerin neredeyse tamam\u0131nda kendine yer bulan \u00e7ini sanat\u0131 ayn\u0131 zamanda \u00e7ok \u00f6zel sanat eseri formlar\u0131yla da saray\u0131n mutfak ve di\u011fer b\u00f6l\u00fcmlerinde kendine yer buldu.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.hepsiburada.com\/hayatburada\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/iStock-182885832-800x533.jpg\")
<\/h4>\n\u00c7ini tabiri genelde t\u00fcm alt kollar\u0131yla birlikte tek bir tan\u0131m olarak kullan\u0131lsa da bu sanat 2 alt kola b\u00f6l\u00fcn\u00fcyor. \u00c7ini sanat\u0131n\u0131n erken zamanlar\u0131nda ‘Ka\u015fi’ olarak nitelendirilen ilk kol tam anlam\u0131yla duvar \u00e7inilerini kaps\u0131yor. Duvar sanat\u0131 olarak da kar\u015f\u0131l\u0131k bulan bu konu, y\u00fczy\u0131llar \u00f6ncesinden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze uzanan t\u00fcm cami, medrese, \u00e7e\u015fme gibi mimari eserlerde kendini g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Evani tan\u0131m\u0131 ise duvar \u00e7inilerinin d\u0131\u015f\u0131nda kalan tabak, bardak, \u00e7anak, vazo gibi hem g\u00fcnl\u00fck kullan\u0131m amac\u0131yla \u00fcretilmi\u015f hem de s\u00fcs i\u00e7in kullan\u0131labilen eserleri kaps\u0131yor. Bu tarz eserlerin Osmanl\u0131 ve Sel\u00e7uklu d\u00f6nemlerinde saray mutfaklar\u0131nda yer buldu\u011fu, bir\u00e7ok padi\u015fah\u0131n da bizzat bu sanatla ilgilendi\u011fi biliniyor.<\/p>\n
<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.hepsiburada.com\/hayatburada\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/iStock-1272310651-800x533.jpg\")
<\/h4>\nAnadolu’da kurulan devletler i\u00e7in \u00e7o\u011funlukla \u00f6nemli bir merkez olan \u0130znik, \u00e7ini sanat\u0131n\u0131n hem do\u011fumu hem de alt\u0131n \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 ya\u015famas\u0131 konusunda b\u00fcy\u00fck bir \u00f6neme sahip. 14. y\u00fczy\u0131lda \u0130znik’te ve Bursa’da yap\u0131lan bir\u00e7ok \u00f6nemli mimari eserde en iyi \u00f6rnekleri ile kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan \u00e7ini, geli\u015fimini takip eden y\u00fczy\u0131lda b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde tamamlay\u0131p 16. y\u00fczy\u0131lda alt\u0131n d\u00f6nemini ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Osmanl\u0131’n\u0131n ard arda kazand\u0131\u011f\u0131 sava\u015flar ve b\u00fcy\u00fcyen hazinesinin \u00fclkeye getirdi\u011fi refah, t\u00fcm sanat kollar\u0131nda geli\u015fimi tetiklemekle birlikte \u00e7ini sanat\u0131n\u0131n da zirve noktas\u0131na ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in gereken ortam\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn halihaz\u0131rda Sultanahmed Camii, S\u00fcleymaniye Camii, \u00c7inili K\u00f6\u015fk gibi bir\u00e7ok \u00f6nemli eser, \u00e7ini tarihinin zirve yapt\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarda \u00fcretilen eserlerle donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.hepsiburada.com\/hayatburada\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/9600263520306.jpg\")
<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde kolayca uygulanabilen \u00e7ini sanat\u0131, art\u0131k seramik karolar \u015feklinde kolayca kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu malzemeleri kullanarak ister mutfak ister salonda duvarlar\u0131n\u0131za estetik katman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn. Armada K\u00fctahya Cami \u00c7inisi Karo<\/a>, \u00e7ini sanat\u0131n\u0131n en klasik desenlerinden biriyle bu g\u00f6rev i\u00e7in haz\u0131r.<\/p>\n \u0130znik’te ba\u015flayan alt\u0131n \u00e7a\u011f\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 ak\u0131m, hemen arkas\u0131ndan K\u00fctahya’y\u0131 da bir \u00e7ini \u015fehrine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. \u0130stanbul’un \u00e7ini ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in K\u00fctahya’da kurulan at\u00f6lyeler, bug\u00fcn \u00fcretim yapan tesislerin de temelini atar. Osmanl\u0131’n\u0131n gerileme d\u00f6nemi ile birlikte \u0130znik’ten silinme noktas\u0131na \u00e7ini sanat\u0131, takip eden y\u0131llarda bayra\u011f\u0131 K\u00fctahya’ya devreder.<\/p>\n Tamamen el i\u015f\u00e7ili\u011fi ile \u00fcretilen \u00e7ini, temelde belirli maddelerin kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, hamur haline getirilmesi ve pi\u015firilmesi ile fiziksel \u015feklini al\u0131r. Takib eden s\u00fcre\u00e7te ise uzun ve me\u015fakkatli bir boyama s\u00fcrecine maruz kalan \u00e7iniler, sanat\u00e7\u0131n\u0131n d\u00fcnyas\u0131ndan izler ta\u015f\u0131r.<\/p>\n \u00c7ini yap\u0131m\u0131 i\u00e7in tebe\u015fir, kum ve kaolen kullan\u0131l\u0131r. Belirli oranlarla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan bu malzemeler, bir hamur \u015feklini al\u0131r ve kurutulup astarlan\u0131r. Bu i\u015flem sonras\u0131nda beyaz bir g\u00f6vdeye kavu\u015fan \u00e7ini, y\u00fcksek derecelerde pi\u015firilir. Pi\u015firme i\u015flemini takiben z\u0131mparalama yap\u0131l\u0131r ve temiz y\u00fczey \u00fczerinde kara kalem kullan\u0131larak daha sonra renklendirilecek olan zemin tasla\u011f\u0131 olu\u015fturulur.<\/p>\n Olu\u015fturulan taslakta \u00f6nce kontur ve kenar i\u015flemleri siyah boyalarla tamamlan\u0131r, ard\u0131ndan ise i\u00e7 b\u00f6l\u00fcmler turkuaz, mavi, k\u0131rm\u0131z\u0131 ve ye\u015fil gibi \u00e7ini sanat\u0131n\u0131n temsil eden renklerle boyan\u0131r. Bu i\u015flemin sonunda boyanan alanlar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc kaplayacak ve parlak g\u00f6r\u00fcn\u00fcm kazand\u0131racak ince ve \u015feffaf bir tabaka komple eserin \u00fczerine kaplan\u0131r ve pi\u015firme a\u015famalar\u0131 ile \u00e7ini eseri meydana gelir.<\/p>\n S\u0131ralt\u0131, s\u0131rt\u00fcst\u00fc, minai, l\u00fcster ve lacvardina isimli 5 farkl\u0131 teknikle \u00fcretilen \u00e7iniler, sanat\u00e7\u0131n\u0131n iste\u011fine ve ihtiyaca g\u00f6re renk, parlakl\u0131k ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcm itibariyle birbirinden ayr\u0131l\u0131r. Sanat\u00e7\u0131lar \u00fcretmek istedi\u011fi eserin \u00f6zelliklerine ba\u011fl\u0131 olarak bu y\u00f6ntemlerden birini kullan\u0131r.<\/p>\n \u00dcretim a\u015famas\u0131nda uzun el i\u015f\u00e7ili\u011fi ve zahmetli s\u00fcre\u00e7 \u00e7ini eserlerinin \u00f6zelliklerine g\u00f6re yer yer sanat eseri muamelesi g\u00f6rmesi demek. \u00d6rne\u011fin E38 \u00c7ini Tabak<\/a> gibi bir eser uzun y\u0131llar \u00f6zenle korunmay\u0131 ve vitrinde sergilenmeyi hak ediyor.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.hepsiburada.com\/hayatburada\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/iStock-1251405385-800x533.jpg\")
<\/p>\nNas\u0131l yap\u0131l\u0131r?<\/strong><\/h4>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.hepsiburada.com\/hayatburada\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/10500683595826-800x800.jpg\")
<\/p>\n