Günümüzdeki teknolojilerden biri olan artırılmış gerçeklik yeni bir dönem için kapıları aralıyor. Bu teknolojinin çocuk kitaplarını desteklemesi, çocukların hem hayal güçlerine hem de yaratıcılıklarına destek veriyor.

Sizin için hazırladığımız yazımızda bu teknolojinin çocuk kitaplarına olan desteklerini inceleyeceğiz.

Artırılmış gerçeklik nedir?

Artırılmış gerçeklik (AR: Augmented Reality) en genel anlamıyla içerisinde bulunduğumuz gerçek dünyanın bilgisayar ortamında üretilen ses, görüntü, grafik ve GPS verileriyle zenginleştirilerek meydana getirilen canlı veya dolaylı fiziksel görünümünü ifade ediyor. 

Artırılmış gerçeklikle elinizdeki birçok nesne iki boyutlu olmaktan çıkıyor. Şöyle ki elinizde bir müzik dergisi var farz edelim ve belli bir parçanın notaları yer alıyor. Siz nota serisinin hemen yanındaki kare kodu cep telefonunuza okutuyorsunuz ve böylece parçanın enstrümanlar ile çalışan icrasını bir elinizde dergiyi tutarken dinleyebiliyorsunuz. 

Artırılmış gerçekliğin yansımalarına birçok alanda rastlamak mümkün. Son yıllarda artırılmış gerçeklik çocuk kitaplarında da kullanılmaya başlandı. Çocuk ve teknoloji ilişkisi çok uzun zamandır farklı disiplinlerden uzmanlar arasında tartışılagelen bir konu. Çocuğun teknoloji ile bağı güçlendikçe fiziksel dünya ile olan bağı zayıflıyor mu yoksa bu değişimi günümüz gerekliliği gibi okumak mümkün mü? Bu konuda farklı bakış açılarından yazılmış birçok makale ve araştırma mevcut. 

Çocuk kitapları için bir devrim

Artırılmış gerçeklik, uygulayıcıları tarafından çocuk kitapları için devrim yaratacak bir uygulama olarak tanımlanıyor. Bu kulağa fazla iddialı gelse de belki de duruma çocuk gözünden bakmak gerek. bugüne kadar hep iki boyutlu gördükleri kitapların bir anda canlanması ve kendilerinin hikayeye dahil olması birçok çocuk için heyecan verici bir deneyim olabilir. Çocukların akıllı telefon ve tablet gibi cihazları büyük bir ustalıkla kullanabildiklerini göz önüne alırsak bu deneyim zaten kaçınılmazmış gibi gözüküyor. 

Çocuk kitaplarında artırılmış gerçeklik denemesi ilk olarak 2013 yılında yayınlanan ve bu formatta epey ilgi gören iDinosour; 4D+ dinozor kartları vesilesiyle gerçekleşiyor. Artırılmış gerçekliğin ilk versiyonlarından biri ile tanışmak isterseniz Fun4Edu Dinazorlar 4D+ Artırılmış Gerçeklik Kartları ulaşmak mümkün.

Dinozor kartlarının ardından 2014’de, Jack Hunter sersinin ilk artırılmış gerçeklik uygulamalı kitabı raflarda yerini alıyor. Kitapla beraber oyun öğelerini barındıran uygulama ile okuyucuların hikaye içerisinde interaktif bir şekilde ilerlemesine olanak sağlanmış oluyor. Sonrasında köklü yayıncılık şirketlerinden Penguin’in bu alanda çalışmaya başlaması ile Moby Dick ve Büyük Umutlar gibi klasik eserler de artırılmış gerçeklikle zenginleştirilmiş haliyle okuyucuya sunuluyor. 

Uygulanan kitaplar

Çocuk kitaplarına geri dönecek olursak artırılmış gerçekliğin uygulamasını içeren kitaplara Türkiye’de rastlamak mümkün. Çocuk klasiklerinden Küçük Prens’in artırılmış gerçeklik teknolojisiyle zenginleştirilmiş haline ulaşabilirsiniz. Müzik, oyun ve üç boyutlu evrene yolculuk imkanı sağlayan bu kitabı çocuğunuzla beraber deneyimleyebilirsiniz. 

Küçük Prens’in dışında Gaga yayınlarından çıkan Bir Çocuk, Bir Mucize kitabı da artırılmış gerçeklik uygulaması ile çocukları hikayenin kahramanlarından birine dönüştürebiliyor. Bunun için kitabın basılı halini alıp uygulamayı cep telefonunuza indirmeniz yeterli. 

Peki, tüm bu uygulamalar hayal gücüne yer bırakmadığı için çocukların hayal dünyasını ve yaratıcılıklarını olumsuz etkiler mi? Diğer taraftan teknoloji kullanımından kaçamıyorsak bunu çocuklara okuma zevki aşılayacak şekilde olumlu yönde desteklemenin ne zararı olabilir? Bu soruların yanıtlarını sanırız en doğru şekliyle zaman gösterecek.