Hidrolik Yağlar

Hidrolik Yağlar

Günümüzde sanayi kollarının pek çoğundaki güç iletim sistemlerinde kullanılan hidrolik yağların kullanım alanı giderek artmıştır. Sistem özelinde seçilen yağın en uygun şekilde belirlenebilmesi için hidrolik yağların temel fonksiyonları bilinmeli ve buna göre güç iletimi, sıkıştırılabilirlik, köpüklenme, hava uzaklaştırma, akma noktası ile viskozite gibi özellikleri değerlendirilmelidir. Çalışma şartlarına en uygun olan yağın seçilebilmesi için hidrolik yağların içerik özelliklerinde bulunan korozyon önleme, aşınma önleme ve su uzaklaştırma maddelerinin de incelenmesi gereklidir.

Hidrolik Yağların Önemli İşlevleri ve Özellikleri

Hidrolik yağlar temel olarak üç farklı fonksiyonu yerine getirir. Bunlar:

  • Güç aktarımı,
  • Hidrolik sistemin korunması,
  • Operasyon koşullarının iyileştirilmesi.

Bu işlemleri aktif olarak yerine getirmek için tercih edilecek olan hidrolik yağların sahip olması gereken önemli özellikler bulunur. Sırasıyla açıklamak gerekirse, hidrolik yağların güç aktarımına katkıda bulunması ve etkin şekilde iletimi gerçekleştirebilmesi için öncelikle düşük sıkıştırılabilirlik özelliğine sahip olması gerekir. Böylece oluşan basınç ve güç hem hızlı hem de verimli şekilde aktarılabilir. Bunun yanı sıra havayı uzaklaştırma özelliği de sıvı içerisinde oluşan hava kabarcıklarının sıkıştırılabilme sonucu verimi artırmayı hedefler. Hidrolik yağın köpüklenmeyi önleyici özelliği ise oluşan köpüklerin sisteme girmesini engeller. Son olarak uygun viskozite değerleri ise yağın sistemde serbest şekilde dolaşırken uygun yağlamayı yapabilmesi için yeterli viskoz değerine sahip olmasını hedefler.

Hidrolik yağların sahip olması gereken özelliklerden bir diğeri de sıkıştırılabilirlik özelliğidir. Herhangi bir sıvı üzerine basınç uygulandığında hacminde küçülme meydana geliyorsa o sıvı sıkıştırılabilir özelliktedir. Hidrolik yağlar da olabildiğince düşük sıkıştırılabilirlik özelliğine sahip olmalıdır. Böylece basınç ve enerji verimli şekilde iletilebilir. Eğer tam tersi bir durum olursa, yani hidrolik yağ sıkıştırılabilirse sistem süngerimsi yapı haline gelir. Bu da basıncın mekanik enerjiye dönüşmesini geciktireceğinden hareket ve kontrol derecelerinin hassasiyeti etkilenir. Bu nedenle özellikle makine aksamlarında, yüksek basınç ve ağır hizmet sistemlerinde hidrolik yağların sıkıştırılamaz olması gerekir.

Hidrolik yağlarda beklenen özelliklerden biri de köpüklenme miktarının az olmasıdır. Yağın çalıştığı sistemde hava kabarcıkları yüzeye ilerledikçe köpüklenme eğilimi artar. Eğer oluşan köpüklenme hidrolik devre içerisine girerse, verimliliği düşürür. Ayrıca bu durumun sürekliliği halinde sistem parçaları hasar görebilir. Bu nedenle sisteme uygun bir hidrolik yağ içerisinde köpük önleyici özellik ya da katkı maddeleri olması istenir. Bu tür maddeler havanın uzaklaştırılma hızını da düşüreceğinden doğru türde ve miktarda seçilmelidir.

Hidrolik Yağlar ile Sistemin Korunması

Hidrolik yağlar, çalıştığı sistem içerisinde yağlama, soğutma ve koruma işlevlerini sağlar. Devre içerisindeki hareketli parçaların yağlanması, aşınmalarının önlenmesi, ısının dağıtılarak gerektiğinde soğutulması ve pompa, motor, valf gibi parçaların korozyondan korunması adına hidrolik yağ kullanımı son derece önemlidir. Elbette tüm bu işlevler için hidrolik yağda olması gereken temel özellik viskozite değeridir. Hidrolik yağın sahip olduğu viskozite, sistem parçaları ile özellikle pompaları yağlayabilecek verime sahip olmalıdır. Çalışma esnasında motor, pompa ve valflerin arasından sızıntı oluşumunu engelleme özelliği de viskozite derecesine bağlıdır. Tüm bunlar göz önüne alındığında hidrolik yağ viskozitesi, hidrolik devreler içerisinde serbest şekilde akmalı ve etkili bir soğutma sistemi geliştirebilecek kadar da düşük seviyede olmalıdır.

Hidrolik yağın akma noktası da uygun yağ seçiminde dikkat edilmesi gereken bir diğer kriterdir. Kısaca açıklamak gerekirse, bir hidrolik yağın akabildiği en düşük sıcaklığa akma noktası adı verilir. Yağ soğumaya başladığında içerisinde bulunan çözünmüş wax kristal bir yapı haline gelerek ardında kalan yağın akmasını engeller. Bu nedenle hidrolik yağların çalışması istenen sıcaklıktan 10 °C daha düşük bir akma noktasına sahip olmalıdır. Yeterli akma noktasına sahip olmayan yağlarda akma noktası düşürücü katkı maddeleri ilave edilebilir.

Yük taşıma performansını artırmak için pek çok hidrolik yağın formül yapısında aşınma önleyici katkı maddeleri de bulunur. Genellikle çinko tipi katkı maddeleri, yüksek sıcaklık altında koruyucu bir film tabakası yaratarak metal yüzeylerin sürtünmesini engeller. Aşınma önleyici bu katkı maddeleri pistonlu ve dişli parçaların yanı sıra kanatlı pompalarda aşınmayı önlediğinden çalışma ömrünü de uzatma konusunda yararlıdır.

Hidrolik Yağlarda Korozyon Önleme

Uygun özellikli ve temiz hidrolik yağların korozyona karşı koruma özelliği bulunur. Normal şartlarda yağ içerisine yabancı partikül ya da su karıştığında korozyon meydana gelir. Ancak yüksek performanslı hidrolik yağlar, bu tür durumlar için korozyon inhibitörleri içerdiğinden her daim korozyona engel olabilme özelliğine sahiptir.

Hidrolik yağlar, demir içeren sistemlerde kullanılacaksa korozyona neden olup olmadığı konusunda birtakım testlere tabi tutulur. Bunlardan en bilineni ve geçerli olan IP 135 / ASTM D 665 testidir. Çelik bir örnek, 30 ml saf su ya da deniz suyu ile 300 ml hidrolik yağ karışımı olan sıvı içerisine batırılır. 24 saat boyunca 60 °C derece bekletilen numunede pas izlerinin varlığı ve pasın derecesi ölçülerek korozyon olup olmadığı araştırılır.

Çalışma Sırasında Hidrolik Yağların Özellikleri

Hidrolik yağların çalışma sırasında kendisinden beklenilen performansı göstermeleri için şu özelliklere sahip olmasına özen göstermelisiniz:

  • Yüksek sıcaklık altında özelliğini kaybetmemesi adına termal kararlılığa sahip olması,
  • Çalışma ömrünün uzun olması için oksidasyona karşı dayanıklılık seviyesi,
  • Suyla karışmasını önlemek için sudan ayrılma özelliğine sahip olması,
  • Küçük parçacıkların kolayca temizlenebilmesi için iyi derecede filtre edilebilir olması.

Genellikle hidrolik yağlar yüksek sıcaklıklarda çalışmaları için tasarlanmışlardır. Bu nedenle yüksek sıcaklıklarda çalışan sistemlerde kullanılan yağlar bozulmaya karşı dirençlidir. Aksi halde termal olarak bozulan yağın yağlama özelliği yok olacağından, çamur oluşumu meydana gelir ve sistemdeki tüm metal parçalar giderek paslanabilir. Hidrolik yağın sahip olduğu termal kararlılığın ölçümü için çelik ya da bakır çubuklar kullanılır. 135 C° içerisinde bekletilen bu çubuklar, 7 gün sonra kontrol edilir. Yağ içerisinde çamur kalıntıları varsa, yağın termal kararlılığı düşük demektir.

Çalışma esnasında hidrolik yağlardan beklenen diğer bir özellik oksidasyona karşı dayanıklı olmasıdır. Aksi halde çamur oluşumu meydana gelen yağda, valfler ve filtrelerde tıkanma, korozyon ve lak oluşumu meydana gelebilir. Pek çok hidrolik yağ içerisinde çalışma ömrünü uzatmak için oksidasyon önleyici katkı maddeleri bulunur. Böylece hem yağların özellikleri bozulmaz hem de uzun vadede performans sürdürülebilir hale getirilir.

Hidrolik yağın sudan ayrılabilme özelliği de iyi bir yağdan beklenilen özelliktir. Partiküllerin yanı sıra suyla da kirlenebilen hidrolik yağlar, çalıştığı sistem içerisinde korozyona neden olabilir. Bununla bağlantılı olarak hidrolik yağın kullanıldığı hidrolik sistemlerde en çok görülen sorunlar hidrolik yağın kirlenmesi ile meydana gelir. Suyun yanı sıra katı kirleticilerin de sistemde problemlere neden olduğu bilindiğinden özel filtreler kullanılır. İyi bir hidrolik yağ bu tür filtrelere takılmadan içerisinden serbestçe geçme özelliği taşımalıdır.

Hidrolik Yağ Seçimi

Hidrolik yağ seçimi yaparken, kullanacağınız ekipmanın karakterini, sistemin bulunduğu çevre özelliklerini, sağlık ve güvenlik kavramlarını göz önünde bulundurmanız gerekir. Hidrolik sistemin verimli çalışabilmesi için sistem elemanlarının kaliteli olmasının yanı sıra seçilen hidrolik yağ da oldukça önem taşır. Çünkü sistemlerde oluşan arızaların birincil nedeni iyi bir hidrolik yağ kullanılmamasıdır. Öyle ki dünyanın en iyi ekipmanları ile tasarlanan bir sistemde iyi bir hidrolik yağ kullanılmıyorsa, kısa süre sonra sistemde arızaların oluşması kaçınılmaz hale gelir. Bu nedenle en az enerji ile en yüksek verim elde etmeyi sağlayan, minimum atık ile çevreye dost ve üstün verimlilik sunan uygun bir hidrolik yağın tercih edilmesi gerekir.

Ürün, kategori veya marka ara
ARA
Loading interface...
Loading interface...
Loading interface...

Hidrolik Yağlar

482 ürün listeleniyor
Kuponlu Ürünler
Fotoğraflı Değerlendirme
Güncel Değerlendirme
Girişimci Kadın Ürünleri
İndirimli Ürünler
Toplam 24 / 482 ürün
DSACategoryId/60002705/2147483631/26005/80531054