Z Rot

Z-ROT

Arabalar hakkında konuşulduğunda genel olarak odak noktası; beygir gücü, tork ve hız konuları olmaktadır. Ancak, bir aracın sürüşü esnasında kontrol edilemediği takdirde odaklanılan bu özellikler de önemini kaybedecektir. Genel olarak, bir süspansiyon, içinde birkaç bileşenden oluşur ve her parçanın çeşitli kullanımları vardır. Çeşitli araba türleri, içlerindeki süspansiyon sistemini desteklemek için birden fazla özellikle donatılmıştır. Bileşenlerin eklenmesi genellikle otomobilin ihtiyaçlarını tamamlamak için olmaktadır. 

Kontrol konusu, araba süspansiyon sistemiyle doğrudan ilişkilidir, çünkü süspansiyon sistemi, lastiğin dinamiklerini kontrol eder, bu da nihayetinde, genel kontrolden sorumlu olan, aracın zemine tutunma miktarını etkiler. Bu sistemler, bir araca etkiyen yanal, dikey ve boyuna kuvvetleri yani; aracın temel hareketlerini kontrol etmektir. Bunun yanı sıra bu eksenlerdeki yalpalama ve momentleri de kontrol edebilmek için tasarlanmışlardır. Bu araç hareketlerinin bağımsız olarak kontrol edilmesi, aracın hiçbir parametreden ödün vermeden daha verimli bir şekilde ayarlanabilmesi için son derece önemli olmaktadır.

Süspansiyon sistemi modern bir araçtaki en önemli sistemlerden biridir. Aracın kullanılabilirliğine ve güvenliğine önemli ölçüde katkıda bulunur, araçtaki yolcuları rahat tutar ve ayrıca aracı hasar ve aşınmaya karşı korur. Araç yapısındaki önemi nedeniyle, süspansiyon sisteminin stabilite, kontrol edilebilirlik ve diğer yetenekler gibi performanslarını geliştirmek için büyük ölçüde literatür çalışmaları yapılmakta ve tekniğin/teknolojinin geliştirilmesi sağlanmaya çalışılmaktadır. Bu konudaki en önemli çalışmalar ise daha çok süspansiyon sistemine ait; Z-Rot bağlantı parçasına ait olarak yürütülmektedir. 

Z-Rot Nedir? Ne İşe Yarar?

Bir araç dairesel bir yolda hareket ettiğinde, merkezkaç kuvveti ağırlık merkezine etki eder ve bu kuvvet daha sonra yuvarlanma ekseni etrafında bir yuvarlanma momenti üretir. Bu an, aracın yuvarlanma manevrası ile sonuçlanır.

Z-Rot bir diğer adıyla denge rotu; viraj alırken dengeyi sağlamaya yönelik olan süspansiyon sistemine ait bir mühendislik parçasıdır. Bir aksın hem sol hem de sağ uçlarını birbirine bağlayan U şeklinde silindirik bir metal parça olan Z-Rot, aracınızla bir köşeyi döndüğünüzde, merkezkaç kuvveti nedeniyle yaşanabilecek yuvarlanmayı engellemektedir. Bahsi geçen bu yuvarlanma durumu, hem araç kontrolü hem de yolcu konforu için istenmeyen bir durumdur. Yuvarlanma hareketinin artması, aracın komutlarınıza yanıt vermesinin süresini uzatmaktadır. Yani direksiyon kontrolünü azaltmaktadır. Z-Rot’lar, kolu ve başları ile bir denge çubuğu olup her iki ucu birbirine bağlayarak, tekerlekleri, yükseltmeye veya alçalmaya zorlayıp, aracın gövdesinin düz kalmasını sağlayarak, yuvarlanmayı önlemektedir.

Sonuç olarak, Z-Rot’lar; bir aracın karşıt sağ ve sol tekerleklerini birbirine bağlamakla görevli olup keskin ve hızlı virajlarda ve düzensiz yollarda bir aracın gövdesinin yuvarlanmasını azaltmak için kullanılan otomobil süspansiyonunun bir parçasıdır. Dikey yönde, yay hızından bağımsız olarak, süspansiyon rulosunu ve yuvarlanmaya karşı direnci artırmaya yardımcı olmakta ve direksiyon kontrolünü sağlamaktadır.

Z-Rot Değişimi

Denge kolu bağlantıları dört ila altı inç uzunluğunda yapılır ve denge koluna 90 derecelik bir açıyla bağlanır. Bu bağlantılar, denge kolunun dış ucunu süspansiyon bileşenine bağlamak için kullanılır. Zaman içinde, bu bağlantılar aşınır, bu nedenle, çubuklar aracın bir tarafından ayrıldığından, her bozulduğunda aracın yol tutuşu etkilenir. Z-Rot’u kırılmış/bozulmuş/aşınmış olan araçlar, virajlara daha çok yaslanma eğilimindedir. Bu nedenle z-rot’u kırılmış/bozulmuş/aşınmış olan araçlar, hareketleri esnasında takla atabilir veya yalpalanma hareketleri sergileyebilir. Bu gibi durumların önüne geçmek için Z-Rotlar’ın arıza kontrolleri ve bu kontrollerin sonucundaki değişimleri önemlidir. 

Z-Rot Arızası ve Sesleri

Genel anlamda Z-Rot’ların işlevi; bir aracın denge tutuşunu ve direksiyon kontrolünü sağlamalarıdır. Bu durumlar ise daha çok aracın viraja girmesi esnasındaki kontrolünü ve dengesini sağlamaya yönelik olduğundan, Z-Rot’ların arızası, ilgili bu seyirler esansında daha çok anlaşılır hale gelmektedir. Çünkü z-rot’u arızalı olan araçlar, virajları daha keskin bir şekilde alma eğilimindedir. Ayrıca bu seyirler esnasında da yine araçtan gelen takırtılı sesler, Z-rot’ların arızası ile ilgili bilgi vermektedir. Daha çok viraj alırken anlaşılabilecek z-rot arızaları, rutin olarak araç muayeneleri esnasında da kontrol edilmeli ve arıza tespitleri sonucunda değiştirilmelidir. Z-Rot fiyatları genel olarak, size çok fazla bir maliyet getirmez ve araca montajı için basit işlemler gerektirdiğinden, zaman-maliyet bazında araç sahiplerini zorlayıcı etkileri bulunmamaktadır. 

Z-Rot, bağlı olduğu tekerlekler arasında her türlü düzensiz dikey hareketi durdurarak aracın kaymasını azaltan süspansiyon elemanıdır. Z-Rot, virajlarda, keskin dönüşlerde veya manevralarda dengeyi artırmak ve aracın manevra kabiliyetini artırmak için tasarlanmış bir parçadır. Genel olarak, spor arabalar hem ön hem de arkada bu tür dengeleyici çubuklarla donatılmıştır. 

Z-Rot’ların arızalanmasına sebep olan durumlar ise daha çok; aracın seyiri esnasında maruz kaldığı çukurlar ve araç gövdesinin tekerlekle buluştuğu kısmın, yol ve/veya yolda bulunan engebeli çıkıntılar ile ani temasları olarak gösterilebilir. Kırılma genellikle z-rottaki malzeme bileşiminin ve aracın yükleme durumunun bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır. Bu gibi durumların, Z-Rot’ların arızasına sebep olmasının ardından z-rot değişimlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bunun yanı sıra ise arızalanmamış bir z-rot’un değiştirilmesine gerek olmadığının savunulduğu da görülmektedir. 

Motorlu taşıtların süspansiyonlarında kullanılan burulma çubuk yaylarının karakteristik ve rijitliğinin yani esnekliğinin deneysel olarak belirlenmesi üzerine birçok araştırma mevcuttur. Burulma çubuğu yay karakteristiğinin belirlenmesi iki yöntemle yapılır: analitik ve deneysel. Burulma çubuğu yayının yorulma direncinin deneysel olarak belirlenmesi için kullanılan test tezgahları bulunmaktadır. Bu tezgahlarda yapılan çalışmaların sonucunda edinilen teorik bilgilere göre; her 20.000 km periyodik bakımında bir değişiminin gerçekleştirilmesi önerilmektedir. 

Maliyet düşüklüğü ve aracın trafikteki seyrine olan büyük etkileri düşünüldüğünde z-rot’ların görünür bir arıza yapmamış olmasına karşın her 20.000 km periyodik bakımında bir değişiminin gerçekleştirilmesinin faydalı olacağı görülmektedir. 

Z-Rot’un Kullanım Performansı

Z-Rotlar, burulma sertliği sayesinde bükülmeye veya burulmaya karşı direnç gösterir. Malzeme yapıları, ne kadar sert olursa, araba dönüşlerde o kadar az eğilir. Bu nedenle, kullanım performansını artırmak için z-rotların tasarımında kullanılan malzemeler veya tasarımındaki silindirik yapının çap büyüklüğü, kullanım performansını önemli ölçüde etkileyen faktörlerdir. Ancak, bu parçaların tasarımında dikkat edilen bir diğer konu da sürüş kalitesine olan etkilerdir. Bu sebeple z-rot’lar; araç süspansiyonun sertliğini artırmadan, aracın daha az yatmasını sağlayacak şekilde tasarlanmalıdır. Yani; z-rot’lar bir aracın dengesini sağlamakla birlikte araç tasarımındaki fazla kullanımı ise kontrolsüzlüğe neden olmaktadır. Bu sebeple z-rotların maksimum kullanım performansı etkilerinin temelinde tasarım konusu, öncelikli olarak yer almaktadır. 

Yapılan literatür çalışmalarında, araba gövdesinin esnekliği, arka süspansiyonun büküm kirişi ve denge çubuğu dikkate alınmaktadır. Bu çalışmalar, daha çok aracın sürüş konforu, 40 ila 150 km/s arasında 10 km/s aralıklarla farklı araç hızlarında hesaplanılarak ve deneysel tasarım yöntemleri kullanılarak, sürüş konforunun optimize elde edilmeye çalışılmasıyla sonuçlanmaktadır. Tüm bu gerçekleştirilen çalışmaların sonucunda edinilen bulgulara göre ise; süspansiyon sertliği ve sönümleme parametrelerinin optimal kombinasyonu belirlenmekte ve koltuk titreşiminin toplam ağırlıklı hızlanma RMS'si, 70 km/s'de araç hızında sürücü koltuğunun üst yüzeyinde %16,96 oranında azaltıldığı şeklinde mühendislik hesaplamalarıyla sonuçlanmıştır. Literatür çalışmalarında gerçekleştirilen bu mühendislik çalışmalarıyla ise z-rot’ların teknolojileri iyileştirilerek sürüş konforunun bariz şekilde iyileştirildiği görülmektedir. 

Ürün, kategori veya marka ara
ARA
Loading interface...
Loading interface...
Loading interface...

Z Rot

10.000+ ürün listeleniyor
Kuponlu Ürünler
İndirimli Ürünler
Fotoğraflı Değerlendirme
Güncel Değerlendirme
Girişimci Kadın Ürünleri
Toplam 24 / 10000+ ürün
Z Rot Kategorisinde En Çok Merak Edilenler
Z Rot Araçların süspansiyon kısımlarında yer alan ve her araçta ikisi önde, ikisi arkada olmak üzere toplam 4 adet bulunan z rot isimli parça, teknik donanım içerisinde oldukça önemli işleve sahip parçalardan biridir. Hareket iletiminin temel bileşenlerinden biri olan z rot, "denge rotu" gibi isimlerle de anılır. Sürüşün gerçekleştirildiği anlarda aracın yol tutuş niteliğini artırmada görev alan parça, zor zemin şartlarında dahi güvenli bir sürüş sağlar. Şehir içi asfalt yollardaki kasislerin yanı sıra dağ ve tepe gibi engebeli yollarda, keskin virajlarda ve şehirlerarası yollarda sürüş güvenliğinin sağlanmasında rol alan z rot, temel denge bileşenlerinden kabul edilir. Araç tekerleri arasındaki hareket iletim süreci, denge rotları aracılığıyla gerçekleşir.  Süspansiyon üzerinde yer alan z rotlarının işlevi, süspansiyonlar ile sınırlı değildir. Şartlar ne olursa olsun tekerler ile dingiller arasındaki bağlantının sağlıklı bir şekilde yürütülmesi de z rotlarına bağlıdır. Z rotların sağladığı tek bağlantı, teker ve dingil arasındaki bağlantı değildir. Aynı zamanda denge kolu ve amortisör arasındaki bağlantı da z rot ile sağlanır. Bu iki bileşenin bir arada tutulması ve askı görevinin görülmesi z rotları aracılığı ile yapılırken, araç ve insan güvenliği de bu bağlantılar sayesinde korunur. Bağlantı noktalarında oluşabilecek problemler, sürüş sırasında duyulacak anormal sesler aracılığı ile fark edilebilir. Plastik malzemenin zamanla aşınması sebebi ile meydana gelebilecek kopma gibi durumlar, yine benzer seslere sebep olacaktır. Z rotların aşınması, kopması ya da zarar görmesi, virajlı yollar başta olmak üzere tüm yollarda kazaya sebebiyet verebileceğinden dolayı bakımlarının ve değişimlerinin düzenli bir şekilde yapılması gerekir. Araç modeli ve markasına bağlı olarak değişen periyodik bakım takvimine uyulmalı; z rotlarının değişimi yapıl
DSACategoryId/60002705/2147483631/20003812/60002130/60006932